Κατά την ιδίαν πεδινήν οδόν μίαν ώραν προβαίνοντες (απὸ το Βόλο), ερχόμεθα εις τα Λεχώνια. Αυτά κείνται επί μιας με χωράφια, αμπέλους, κήπους νεραντζίων, κίτρων και άλλων διαφόρων οπωρίμων δέντρων φυτευμένης πεδιάδος...

(Νεωτάτη της Θεσσαλίας Χωρογραφία-Ιωάννης Αναστασίου Λεονάρδος, 1836)

Π Ρ Ο Σ Ο Χ Η ! Μπορείτε να αντιγράφετε κείμενα κ.ά. από το ιστολόγιο. Αυτό, ΔΕΝ αποκλείει αναφορά στην ΠΗΓΗ. - Φωτογραφίες άλλων να μην ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝΤΑΙ - Ιδιωτικά αρχεία να ΜΗΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝΤΑΙ.

Δευτέρα, 21 Αυγούστου 2017

Έκθεση παλιάς φωτογραφίας

Σ' αυτό το ιστολόγιο έχουν συχνά δημοσιευτεί παλιές φωτογραφίες από τη συλλογή του ακάματου συλλέκτη και φιλίστορα Νίκου Μαστρογιάννη. 
Φέτος και πριν λίγες μέρες πραγματοποιήθηκε αρχικά στον αύλειο χώρο του Σχολείου των Άνω Λεχωνίων και μετά για μια εβδομάδα έκθεση παλιών φωτογραφιών στην πλατεία (που τα βραδάκια ζωντάνεψε!). 
Η παρουσίαση κι όλη η δουλειά έγιναν από τον ίδιο το συλλέκτη. Ήταν μια ανταπόδοση  "αντίδωρο" προς όλους τους συγχωριανούς που χρόνια τώρα του εμπιστευόταν τις φωτογραφίες-οικογενειακές τους θύμησες! 
Να είσαι καλά Ν. Μ.!
Παρακάτω ένα εξαιρετικό δημοσίευμα-επιστολή από τη ΘΕΣΣΑΛΙΑ της Παρασκευή 18 Αυγούστου 2017 (αντιγραφή), από κάποιον επισκέπτη (Ανωλεχωνίτικης καταγωγής) της σπουδαίας αυτής έκθεσης. Τα λέει όλα...   
Η ΕΚΘΕΣΗ ΠΑΛΙΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ
Στα Άνω Λεχώνια Μαγνησίας που από Κοινότητα υπήρξαν κάποτε έδρα του τέως Δήμου Νηλείας και τα τελευταία χρόνια έδρα του Δήμου Αρτέμιδος που καταργήθηκε, παρουσιάστηκε μια φιλότιμη και επαινετή φωτογραφική προσπάθεια. ο αξιόλογος και ακούραστος ερευνητής κ. Νίκος Μαστρογιάννης; κάτοικος αυτής της περιοχής, έκανε γνωστή την ιδιωτική του συλλογή μ’ ένα πλήθος φωτογραφιών αρχίζοντας από το 1960 και γυρίζοντας τον χρόνο πολύ πίσω. Η έκθεση ξεκίνησε από τον χώρο του Δημοτικού Σχολείου και τελείωσε στον χώρο της πλατείας με τα βαθύσκιωτα πλατάνια, δίνοντας πετυχημένη αντιμετώπιση στον καύσωνα που είχαμε. Οι επισκέπτες παραθεριστές πληροφορήθηκαν πάρα πολλά μέσα από τις παλιές φωτογραφίες και οι ντόπιοι αισθάνθηκαν μια μεγάλη συγκίνηση βλέποντας οικεία πρόσωπα περασμένων χρόνων. Αποδείχθηκε περίτρανα ότι μία παλιά φωτογραφία είναι ένα άριστο οπτικό μέσον. Έχει τη δυνατότητα αν και είναι ένα άψυχο χαρτί να ζωντανεύει την ιστορία ενός τόπου. Ιδιαίτερα και σ’ εκείνους που δεν μάθαιναν γράμματα. Γιατί η νοοτροπία και η ίδια η ζωή με τις τότε ανάγκες της δεν τους επέτρεπε να φοιτήσουν σε σχολείο. Ο εμπνευστής της έκθεσης κ. Νίκος Μαστρογιάννης έδειξε όχι μόνο τη μεγάλη αγάπη του για τον τόπο που ζει, αλλά και ότι μία ιδιωτική πρωτοβουλία μπορεί να ξεπερνά εμπόδια και να πραγματοποιεί το όραμα της. Τόσες φωτογραφίες για να συγκεντρωθούν και να ταξινομηθούν χρειάστηκαν πολύ χρόνο, μόχθο και κόπο για να φτάσουν στο εξαιρετικό αυτό φωτόραμα που εκτέθηκε.
Η έκθεση ήταν χωρισμένη σε ενότητες. Άρχιζε από το 200 π.Χ. με φωτογραφία μυκηναϊκού τείχους της αρχαίας Μεθώνης. Για τα χρόνια 500-800 μ.Χ. παρουσίαζε τα ψηφιδωτά που αποκαλύφθηκαν στα Πλατανίδια σε δάπεδα παλαιοχριστιανικών ναών κατά τη διάνοιξη του δρόμου και νια το 1400 μ.Χ. το Παλιόκαστρο που βρίσκεται ανάμεσα σε Άνω Λεχώνια και Άγιο Βλάσιο. Σε χάρτη του 1899 αποτυπώνονταν τα όρια του τέως Δήμου Νηλείας και για το 1895 -το τρενάκι, ο  Θρυλικός  «Μουτζούρης» , με πολλές αναμνηστικές φωτογραφίες από τα εγκαίνια του Σιδηροδρομικού Σταθμού που τις συνόδευαν σημειώματα εφημερίδων.
 Η συνέχεια αφιερωμένη στον Συνεταιρισμό Παραγωγών Οπωρών Λεχωνίων-Καραμπασίου που ήταν τότε δεύτερος μετά τους συνεταιρισμούς Αλμυρού και Ζαγοράς και λειτούργησε από 1917 έως 1925.
Σειρά μετά είχαν οι Πύργοι Ολύμπιου (1660 και 1860 η προσθήκη), Σαραφόπουλου (1800), Κοκοσλή 1680 (Φωτογραφία Δημ. Λέτσιου) και τα σπίτια Κοντού (1880) και Χατζηκυριαζή (1880). Σε άλλη ενότητα επιδεικνύονταν το μεταφορικό μέσα από το 1928 έως 1960 που ήταν γαϊδουράκια, μουλάρια, σούστες δίτροχες, κάρα, αυτοκίνητα, λεωφορεία και μηχανές δίτροχες. Ξεχωριστή ενότητα αποτελούσε ο βουλευτής Νικόλαος Κοκωσλής με κάρτες του 1905, το μεταξουργείο Κουτούπη και ο μελισσοτρόφος μεγαλοαγρότης Δημοσθένης Αγραφιώτης.
Πολλές κάρτες επιδεικνύονταν από τα παραθαλάσσια Πλατανίδια, τα Λεχώνια με το τζαμί και το καφενείο-εστιατόριο του Κώστα Μουρογιάννη ευεργέτη του χωριού. Αρκετές οικογενειακές φωτογραφίες επίσης από τη διπλανή αγροτική περιοχή με το όνομα Μαλάκι. Στη συνέχεια προβαλλόταν το κεντρικό καφενείο της Κυρίτσαινας με τις σχετικές φωτογραφίες των ιδιοκτητών του Χαράλαμπου και Παπαλεξανδρή Θωμά κ.λπ. Άλλες φωτογραφίες με κρεοπωλεία, ταβέρνες, εστιατόρια, πολυκατάστημα και τσαγκάρικο του Επαμεινώνδα, φούρνοι, ψησταριές, ξυλουργεία, κουρεία, καφενεία όπως το Πουλακαίικο που το συνεχίζει σήμερα ο απόγονος Γρηγόρης, ο κήπος Μουρογιάννη που ήταν χώρος διασκέδασης,  ενημέρωναν τον επισκέπτη για το παρελθόν.
Το 1923 σχετική φωτογραφία φανέρωνε ότι λειτούργησε σχολή κεντήματος Σίγγερ.
Το 1935 εντυπωσίαζε το επιχειρηματικό δαιμόνιο του Γεώργιου Δημόπουλου με τη σύζυγό του Ιφιγένεια Αλπάκη, με καταγωγή από Άγιο Βλάσιο και κατοίκους Άνω Λεχωνίων, όπου διαπιστώνονταν φωτογραφικά οι δραστηριότητές τους που ήταν ο ηλεκτροφωτισμός του χωριού με ηλεκτρολόγο τον Κυπαρισσό, μύλος, επεξεργασία μαλλιών (λανάρισμα), παγοποιείο με τους συνεργάτες τους Γεώργιο Κουκουμπέλα και Βασίλη Τζώρα. Η διαφήμιση κινηματογραφικού έργου σε ιδιόκτητο κινηματογράφο τους με το όνομα «Φρύνη» που λειτουργούσε στη δροσόλουστη ρεματιά της Κουφάλας των Άνω Λεχωνίων με χειριστή στη μηχανή τον Νίκο Αγραφιώτη και που έδινε δύο παραστάσεις κάθε μέρα.
Και το 1970 με χρήματά τους η διαμόρφωση του προαύλειου χώρου του ναού Αγίου Αθανασίου. Ο τότε μικρός γιος τους Σοφοκλής όταν μεγάλωσε σταδιοδρόμησε επαγγελματικό και οικογενειακά στη Νότια Αφρική.
Το 1930 θύμιζε την εκδρομή στα Πλατανίδια του Σχολείου Αγίου Βλασίου με διευθυντή τον Γιάννη Αλπάκη, που αργότερα μετατέθηκε στο 2ο Δημοτικό Σχολείο του Βόλου.
Επίσης η έκθεση παρουσίαζε την ανέγερση του κτιρίου του Δημοτικού Σχολείου στα Άνω Λεχώνια, μαθητές και δασκάλους και μαθητικές αθλητικές δραστηριότητες, όπως ομάδα ποδοσφαίρου κ.ά.
Πάμπολλες οι φωτογραφίες από γάμους που τελέστηκαν στο χωριό με τα σχετικά ήθη και έθιμα, αγιασμούς σε διάφορες εκδηλώσεις κ.ά.
Τέλος ιερείς που εξυπηρέτησαν το χωριό, φωτογραφίες έδειχναν τους Γεώργιο Δημόπουλο από τον Άγιο Βλάσιο, Ιωάννη Ζαχαρογιάννη και Θεοφάνη Τσιλιώνη.
 Με όλα τα παραπάνω και πολλά άλλα που δεν αναφέρθηκαν, οι νεότεροι γνώρισαν τι υπήρχε στο χωριό τους και οι ενήλικες συνειδητοποίησαν τις αλλαγές που έγιναν σ’ αυτό.
Αξιέπαινοι όσοι συνεργάστηκαν με τον κ. Μαστρογιάννη και όλοι εκείνοι που εμπιστεύθηκαν στα χέρια του τα οικογενειακά τους κειμήλια για να αναδειχθεί ο τόπος τους.
Η αξιοζήλευτη αυτή αυγουστιάτικη έκθεση άνοιξε με παράσταση από τη θεατρική παρέα της Συκής του Πολιτιστικού Συλλόγου Συκής «Γεώργιος Ρηματισίδης».
 Ένα εύγε ανήκει στον διοργανωτή κ. Νίκο Μαστρογιάννη που σκέφθηκε να διασώσει φωτογραφικά στιγμιότυπα του χωριού του.
Τώρα που έληξε ο πρόσφατος αυτός Ανωλεχωνίτικος πραγματικός φωτογραφικός άθλος κύρια εντύπωση παραμένει και μάλιστα ως ιδιαίτερη επισήμανση η σπουδαία αξία μιας οποιασδήποτε παλιάς φωτογραφίας. Ευτυχή τα σπίτια εκείνα που έχουν τέτοια κειμήλια και τα διασώζουν. Αποδεικνύεται ότι μία φωτογραφία μαγνητίζει και ενθουσιάζει πολύ περισσότερο από ένα ελκυστικό βιβλίο. Αν έλειπαν οι συγκεκριμένες φωτογραφίες της έκθεσης, δύσκολα θα μπορούσε να υπάρξει περιγραφή στον επισκέπτη με λόγια για τα εκτεθέντα.
Στα χρόνια που προσδιόριζε η έκθεση δεν πρέπει να διαφεύγουν και οι δυσκολίες που υπήρχαν για μια φωτογράφιση προσώπων ή εκδηλώσεων, αφού δεν υπήρχαν οι σημερινές φωτογραφικές ευκολίες. Ο κάθε ενδιαφερόμενος έπρεπε ή ο ίδιος να μεταβαίνει σε φωτογραφείο διαθέτοντας τον ανάλογο χρόνο ή ο φωτογράφος να μετακινείται στο φωτογραφούμενο πρόσωπο ή χώρο με κάποια χρηματική επιβάρυνση.
Γνωστοί φωτογράφοι εδώ στον Βόλο σε περασμένα χρόνια ήταν οι Διαμαντόπουλος, Ζημέρης, Καλιγούλας ή Αγραφιώτης, Μπασδέκης, Ραφανίδης, Σολομωνίδης. Επειδή μία φωτογραφία εκείνης της εποχής απαιτούσε εκτός από ανεπτυγμένη καλαισθησία, ταλέντο, καλλιτεχνικό μεράκι και κάποιες άλλες ειδικές γνώσεις ως φωτογράφος και μαζί ζωγράφος με σπουδές ονομαστός και κατάλληλος ήταν ο Στέφανος Κ. Στουρνάρας ( 1868- 1928) που άφησε πλούσιο φωτογραφικό υλικό μαζί και με τους άλλους που μνημονεύθηκαν.
Με τη συγκεκριμένη έκθεση δικαιολογείται σήμερα σε πολλές πόλεις η ύπαρξη φωτογραφικών λεσχών, όπου παραδίδονται μαθήματα γύρω από τη σπουδαία τέχνη της φωτογραφίας. Μάλιστα της ασπρόμαυρης γιατί η έγχρωμη δεν αποδίδει τα μυστικά μιας καλής φωτογραφίας που ζητάει φωτοσκιάσεις και άλλες ειδικές λεπτομέρειες. Σημειώνεται ακόμη ότι σε μία έγχρωμη φωτογραφία αλλοιώνονται πολύ γρήγορα τα χρώματά της, ενώ μία ασπρόμαυρη μένει ανέπαφη όταν συντηρείται σωστά μακριά από υγρασία και άλλες φθοροποιές αιτίες.
Αυτές τις ιστορικές και πολύ ενημερωτικές ασπρόμαυρες φωτογραφίες απολαύσαμε στην έκθεση των Άνω Λεχωνίων, που μας πρόσφερε με προθυμία και ευγένεια ο αξιέπαινος κ. Νίκος Μαστρογιάννης. Του ευχόμαστε να μας χαρίσει μελλοντικά και άλλες εκπλήξεις.
Κλείνω με δύο προτάσεις. Η πρώτη αφορά στο εδώ Μουσείο της Πόλης και το οποίο παρακαλώ να στρέφει τα ενδιαφέροντά του και την προσοχή του προς τους τέως Δήμους όπου έχουν περιέλθει σήμερα στον Δήμο Βόλου. Είναι ιερή υποχρέωση να διασώζεται και να προβάλλεται ό,τι ιστορικό στοιχείο υπάρχει ζωντανό ακόμα στους Δήμους αυτούς, γιατί μία ιδιωτική πρωτοβουλία δίχως την υποστήριξη του Μουσείου της Πόλης δεν αρκεί. Όταν πρόκειται για φωτογραφικό υλικό χρήσιμη είναι η συνεργασία με το Μουσείο φωτογραφιών της Θεσσαλονίκης, όπου εκεί φιλοξενείται και ο φωτογραφικός πλούτος του Βολιώτη ερασιτέχνη φωτογράφου Δημήτρη Λέτσιου, η προβολή του οποίου έγινε πρόσφατα στην πόλη μας. Η δεύτερη πρόταση απευθύνεται στον ίδιο τον κ. Νίκο Μαστρογιάννη και τον παρακαλώ να σκεφτεί τρόπο να κυκλοφορήσει προσεχώς με τη μορφή λευκώματος ένα μέρος από τα εκτεθέντα. Φυσικά με την αξία κάποιου αντίτιμου, γιατί η αποτύπωση αυτών των φωτογραφιών κρύβει και την ανάλογη δαπάνη.
                                                                                  ΕΝΑΣ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗΣ


                              

Σάββατο, 22 Ιουλίου 2017

Η αρχαία Νήλεια

Είναι γνωστό σ’ όλους σήμερα το χωριό του Πηλίου "Αϊ-Γιώργης Νηλείας" -που έχει και το μεγαλύτερο υψόμετρο, απ' όλα τα χωριά.  Πήρε τ’ όνομά του απ’ το ναό του Αγίου Γεωργίου, αλλά κι απ’ την αρχαία πόλη Νήλεια, που παλιά πιστευότανε πως βρισκόταν στο λόφο Νεβεστίκι στ’ Άνω Λεχωνια. 
Με την πρώτη διοικητική διαίρεση στα 1883 το χωριό του Αϊ-Γιώργη έγινε πρωτεύουσα του νέου τότε Δήμου Νηλείας. 
Έκτοτε το χωριό και για να ξεχωρίζει απ’ τον Αϊ-Γιώργη Βελεστίνου-Φερών και τον Άγιο Γεώργιο Μπαξέδων -παρέμεινε λαθεμένα, όπως αποδείχτηκε- με τον προσδιορισμό Νηλείας!
Ο Νικόλαος Δ. Παπαχατζής στο βιβλίο του «Η περιοχή του Βόλου : από άποψη ιστορική και αρχαιολογική» 1937 και στο κεφάλαιο «Μικρότερες Αρχαίες Πόλεις» στις σελ. 71-72  γράφει για την αρχαία πόλη της Νήλειας: 

Δευτέρα, 17 Ιουλίου 2017

Αγία-Μαρίνα

Ο παλιός ναός της αγίας-Μαρίνας
Τ’ς Αγια-Μαρίνας σήμερα και στο Πήλιο υπάρχουν πάμπολλα εξωκλήσια στη μνήμη της, καθώς και η ξακουστή ιστορική εκκλησία του Κισσού.
Ο Ναός σήμερα-Φωτ. Ηλία Σακελλάρη
Ας δούμε κάποια σχετικά στοιχεία:
1. Λαϊκή πίστη και λατρεία
Στον Άγιο Βλάση υπάρχει το ξωκλήσι της Αγια-Μαρίνας, απ’ όπου παίρνει το όνομά της κι η γύρω περιοχή «Μαρίν’».
Η πλαϊνή περιοχή του Κάτω Στρόφιλου «την περίοδο της βενετοκρατίας ήταν φέουδο κάποιου Μαρίνου Βενιέρη, καθώς κι ένα μεγάλο κτήμα που ανήκε αργότερα στο Δήμαρχο Νηλείας γιατρό Ζήση Χατζηκυτιλή, ονομαζόταν χτήμα Μαρίνου», μας λέει ο Βαγγ. Σκουβαράς στα ΠΗΛΙΟΡΕΙΤΙΚΑ Β΄.
Αυτή η περιοχή συνορεύει με το μέρος όπου βρίσκεται το ξωκλήσι. Το αν προηγήθηκε το ξωκλήσι της αγια-Μαρίνας ή ο Μαρίνος είναι άγνωστο!
Πάντως στα θεμέλια της νέας εκκλησίας που χτίστηκε όμοια στην ίδια θέση με παλιότερη που γκρεμίστηκε από τους σεισμούς το 1955, υπάρχει πηγή όπου αναβλύζει πολύ νερό.
Ίσως το νερό θεωρούταν αγίασμα, αφού η αγία Μαρίνα στη λαϊκή παράδοση (και σύμφωνα με το μαρτύριό της που καταπάτησε το δαίμονα) είναι αυτή «απ’ μαραίν’ τ’ν αρρουστιά», όπως και το διάβολο. Έτσι έχουμε τη σύνδεση του ονόματός της με το ρ. μαραίνω >Μαρίνα!
Πάντως βλέπουμε και στο απολυτίκιο της γιορτής της πως «πηγάζει» στον κόσμο «δωρήματα ιαμάτων».
[Απολυτίκιον
Μνηστευθεῖσα τῷ Λόγῳ Μαρίνα ἔνδοξε, τῶν ἐπιγείων τὴν σχέσιν πᾶσαν κατέλιπες, καὶ ἐνήθλησας λαμπρῶς ὡς καλλιπάρθενος• τὸν γὰρ ἀόρατον ἐχθρὸν κατεπάτησας στερρῶς ὀφθέντα σοὶ Ἀθληφόρε. Καὶ νῦν πηγάζεις τῷ κόσμῳ τῶν ἰαμάτων τὰ δωρήματα.]
Σ’ όλη την Ελλάδα επίσης απαντούμε διάφορες διηγήσεις για τον τόπο λατρείας της, την εικόνα της, το «φύλαγμα» των ανθρώπων από ασθένειες (πανούκλα- γι’ αυτό και το τέρας που σκοτώνει έχει μαύρη σημαία σε κάποιες εικόνες της- χολέρα, επιδημίες).
Τις ελληνικές παραδόσεις γενικά που σχετίζονται με την πίστη στην αγία, έχουν καταγράψει ο Νικ. Πολίτης, ο Γ. Μέγας, Δημ. Λουκάτος, ο Βασ. Λαμνάτος κ.ά σε λαογραφικές δημοσιεύσεις τους.
Σχέδια του ναού (μηχ. Νικ. Μαρκογιαννόπουλος- 1962)
2. Όμως έχουμε και τραγούδι λαϊκό -σχετικό με την χρονική περίοδο και τους καρπούς της γης-που μόνον το πρώτο δίστιχο έμεινε σαν παροιμία ως τις μέρες μας:
« Τ’ς αγια-Μαρίνας σύκου κι τ’ Αϊ-Λια σταφύλ’
κι τ’ Αϊ-Παντελιήμονα κίνα μι του κουφίν’.
Η Αγιά Μαρίνα κίνησε για σταφύλια και για σύκα
κι Άης Λιας της δίν’ στο χέρι κοφινάκι και μαχαίρι.
Βγήκε κι Αγιά Παρασκευή στο δρόμο και της λέει:
-Ώρα καλή Μαρίνα μου, και σαν ερθής το βράδυ,
φέρε μας σύκα τροφαντά μεγάλα και μελάτα
σταφύλια δροσερά πολλά και νάναι αυγουλάτα.»
3. Και ναι, τη μέρα της γιορτής της και πάντα, όλοι μας έχουμε να υποτάξουμε «δαίμονες»! Άλλους μέσα μας κι άλλους γύρω μας. Αυτός είναι ο αγώνας κι η αγωνία της ζωής...

Δευτέρα, 10 Ιουλίου 2017

Το Πήλιον

Ένα μακροσκελές εκδρομικό κείμενο, σε γλώσσα καθαρεύουσα, πλην όμως απολαυστικότατο! 
Πολλές φορές η απόλαυση βρίσκεται στα δύσκολα, όπως πχ κι οι απολαυστικές δυσπρόσιτες παραλίες του Πηλίου μας! 
Είναι του νομικού και λογοτέχνη Εμμανουήλ Λυκούδη (Ναύπλιο 1849- Αθήνα 1925).
(Αντιγραφή από το περιοδικό του Γ. Δροσίνη ΕΘΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ, τεύχη 9ο-10ο, Μάιος 1901)

Δευτέρα, 3 Ιουλίου 2017

Τα Καλά Νερά

Λίγη δροσιά επιθυμούμε, και τα Καλά Νερά είναι ο ιδανικός τόπος στον Παγασητικό για να τη βρούμε!
Στον «ΟΔΗΓΟ ΒΟΛΟΥ-ΝΟΜΟΥ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ- 1901», σελ. 29, διαβάζουμε: 

Επίνειον του Δήμου (σ.σ. Μηλεών) είνε τα Κ α λ ά  Ν ε ρ ά, κώμη περικαλλής, εν η εύρηνται μεγάλαι αποθήκαι ελαίου και ένθα ο εκείθεν καταγόμενος κ. Ι. Σαραφόπουλος ίδρυσεν εσχάτως εργοστάσιον σαπωνοποιίας και πυρηνελαίου, ο δε φιλόπατρτς Ν. Τσιτσιλιανόπουλος έχτισε και συντηρεί εξ ιδίων του λαμπρόν Νοσοκομείον.
Έτεροι ευεργέται των Καλών Νερών είνε ο Αργύριος Φιλιππίδης (νυν βουλευτής της Επαρχίας) κατασκευάσας εξ ιδίων του μικράν αποβάθραν, και ο Ιωάν. Σκαρίμπας ιδρύσας μεγάλας αποθήκας ελαίου και εμπορευόμενος τα του τόπου προϊόντα άτινα πρότερον μετεφέροντο προς πώλησιν εις άλλους όρμους. 
Τα Κ α λ ά Ν ε ρ ά ωνομασθησαν ούτως, εκ τινός ιαματικής πηγής παρά  την θάλασσαν αναβλυζούσης και εχούσης καθαρτικάς ιδιότητας, την δε εκ ταύτης θεραπείαν επιζητούσι και ευρίσκουσι πλείστοι εκ του εσωτερικού της Θεσσαλίας, ερχόμενοι κατά τα μέσα Αυγούστου, οπότε τελείται εκείσε θρησκευτική και εμπορική πανήγυρις.
Το από Μηλεών μέχρι παραλίας διάστημα είνε πυκνώς κατάφυτον εξ ελαιών, ας ο βασιλεύς ημών ιδών είπεν, «αυτό είνε δάσος, δεν είνε ελαιών».